Yayın Etiği

JEMUR, Yayın Etiği Komitesi'nin (COPE) ilkelerine ve ulusal atıf dizini TR Dizin'in etik gerekliliklerine uyar. Gönderilen her çalışmanın araştırma ve yayın etiğine uygun olması, bu uygunluğun da makalenin kendisinde belgelenmesi gerekir.

Etik Kurul İzni

Sosyal bilimler dâhil tüm bilim dallarında, aşağıdaki nitelikteki araştırmalar için etik kurul izni zorunludur:

anket, mülakat, odak grup çalışması, gözlem, deney ve benzeri yollarla veri toplanan çalışmalar;
insanlar veya hayvanlar üzerinde yapılan klinik ya da deneysel araştırmalar;
kişisel verilerin korunmasına ilişkin mevzuat kapsamına giren retrospektif çalışmalar;
olgu sunumları — bu durumda makalede aydınlatılmış onam alındığı belirtilmelidir.

İzin, veri toplama başlamadan önce alınmış olmalıdır. Önceden izin alınmadan yürütülmüş bir çalışma sonradan usulüne uygun hâle getirilemez ve yazara iade edilir.

Makalede Yer Alması Gerekenler

Etik beyanların tamamı, sonuç bölümünden sonra ve kaynakçadan önce yer alan tek bir Beyanlar (Declarations) başlığı altında toplanır. Beyanlar başlığı şunları kapsar:

Etik beyanı — her makalede zorunludur. Araştırma ve yayın etiğine uyulduğu belirtilir. Araştırma etik kurul izni gerektiriyorsa kurulun adı, karar tarihi ve karar veya protokol numarası verilir. İzin gerekmiyorsa bu durum ve gerekçesi açıkça yazılır.
Çıkar çatışması — her makalede zorunludur. Çıkar çatışması yoksa bulunmadığı açıkça yazılır.
Destek ve finansman — isteğe bağlıdır. Araştırmayı mümkün kılan proje, burs veya kurum desteği belirtilir.
Teşekkür — isteğe bağlıdır. Yazarlık ölçütlerini karşılamadığı hâlde çalışmaya katkı verenlere teşekkür edilir.

İzinler ve Üçüncü Taraf İçerikleri

Başkalarına ait ölçek, anket, fotoğraf, şekil, tablo ve benzeri içeriklerin kullanımı için yazılı izin alınmalı ve belgelenmelidir.
Alıntılanan tüm materyalde telif hakkı hükümlerine uyulmalıdır.
Fon kaynakları, çıkar çatışmaları ve her yazarın katkısı beyan edilmelidir.

Yazarların Sorumlulukları

Başka bir yerde değerlendirmede olmayan ve daha önce yayımlanmamış özgün çalışma göndermek.
Araştırma başlamadan önce gerekli izin ve onayları almak.
Yazar olarak yalnız gerçek entelektüel katkısı olanları göstermek ve hiçbirini dışarıda bırakmamak.
Fon kaynaklarını, çıkar çatışmalarını ve yapay zekâ araçlarının kullanımını beyan etmek.
Editörler istediğinde çalışmanın dayandığı veriyi veya materyali sunmak.
Gönderimden veya yayımdan sonra bir hata fark edilirse editörleri gecikmeden bilgilendirmek.

Hakemlerin Sorumlulukları

Makaleyi yalnız bilimsel değeri üzerinden; yazarın kimliği, kurumu veya kıdemi gözetmeksizin değerlendirmek.
Makaleyi gizli tutmak; yayımlanmamış içeriği paylaşmamak, alıntılamamak, kullanmamak.
Çıkar çatışması varsa daveti reddetmek ve editörü bilgilendirmek.
Kariyerinin başındaki bir araştırmacıya uygun; yapıcı, somut ve saygılı görüş bildirmek.
İntihal, mükerrer gönderim, veri manipülasyonu gibi şüpheleri kendisi araştırmak veya yazarla iletişime geçmek yerine editöre bildirmek.
Verilen süreye uymak; ek süre gerekiyorsa editörü zamanında haberdar etmek.

Editörlerin Sorumlulukları

Kararları yalnız bilimsel nitelik ve kapsam uygunluğuna dayandırmak.
Çift kör hakemlik sürecinin ve tüm tarafların gizliliğini korumak.
Çıkar çatışması bulunan bir gönderinin sürecinden çekilmek.
Her gönderinin benzerlik taramasından ve etik uygunluk denetiminden geçmesini sağlamak.
Etik ihlal iddialarını COPE rehberliği doğrultusunda, yazara adil bir savunma imkânı tanıyarak ele almak.
Bilimsel kayıt gerektirdiğinde düzeltme, endişe bildirimi veya geri çekme yayımlamak.

Etik İhlaller

İntihal, mükerrer veya gereksiz yayın, veri ya da görsel manipülasyonu, uydurma kaynak, beyan edilmemiş çıkar çatışması ve uygunsuz yazarlık reddedilme gerekçesidir. Bu sorunlar yayımdan sonra ortaya çıkarsa JEMUR duruma göre düzeltme, endişe bildirimi veya geri çekme yayımlar ve gerekçesini kamuya açıklar.

Yayımlanmış veya değerlendirmedeki bir makalenin etiğine ilişkin endişelerinizi editorial@jemur.org adresine gizlilik içinde iletebilirsiniz. Tüm bildirimler incelenir; bildirimde bulunan kişinin kimliği yazara açıklanmaz.